Huseynli35: Səhifə "== '''Sual: “Allah cəhənnəm odunu həzrət Zəhranın (s.ə) nəslinə haram etmiş və onları Qiyamət gününün əzabından qorumuşdur” hədisi səhihdirmi?''' == '''Cavab:''' Bu hədis həm şiə, həm də sünni mənbələrində müxtəlif ifadələrlə və fərqli sənədlərlə nəql edilmişdir. Digər hədislərdə gələn izaha əsasən, bu hədisdə olan (“ذریتها”) zürriyyə ifadəsi həzrət Zəhranın (s.ə) bütün nəsl..." məzmunu ilə yaradıldı

2025-10-09T03:00:16Z

Səhifə "== '''Sual: “Allah cəhənnəm odunu həzrət Zəhranın (s.ə) nəslinə haram etmiş və onları Qiyamət gününün əzabından qorumuşdur” hədisi səhihdirmi?''' == '''Cavab:''' Bu hədis həm şiə, həm də sünni mənbələrində müxtəlif ifadələrlə və fərqli sənədlərlə nəql edilmişdir. Digər hədislərdə gələn izaha əsasən, bu hədisdə olan (“ذریتها”) zürriyyə ifadəsi həzrət Zəhranın (s.ə) bütün nəsl..." məzmunu ilə yaradıldı

Yeni səhifə

== '''Sual: “Allah cəhənnəm odunu həzrət Zəhranın (s.ə) nəslinə haram etmiş və onları Qiyamət gününün əzabından qorumuşdur” hədisi səhihdirmi?''' ==
'''Cavab:''' Bu hədis həm şiə, həm də sünni mənbələrində müxtəlif ifadələrlə və fərqli sənədlərlə nəql edilmişdir. Digər hədislərdə gələn izaha əsasən, bu hədisdə olan (“ذریتها”) zürriyyə ifadəsi həzrət Zəhranın (s.ə) bütün nəslinə və nəvələrinə deyil, yalnız öz övladlarına şamildir.

== '''Rəvayətin mənbələri''' ==
Şiə və əhli-sünnə mənbələrində müxtəlif ifadələrlə, həm səhih, həm də zəif (müstəfiz) sənədlərlə Peyğəmbərin (s) belə buyurduğu nəql olunmuşdur<ref>Əs-Sənəd, Şeyx Məhəmməd (1431). Əl-Virasətul İstifaiyyə li Fətimə əz-Zəhra (s.ə), Qum, Baqiat nəşriyyatı, səh.379.</ref>:

“Fatimə özünü pislikdən və günahdan qorudu və Allah da onun züriyyəsinə (Cəhənnəm) odunu haram etdi”.<ref>İbn Babəveyh əl-Qummi, Məhəmməd ibn Əli, Məanil-Əxbar, Beyrut, Darul-Mərifə nəşriyyatı, səh.106</ref>

== '''Əhli-sünnə mənbələri''' ==
Əhli-sünnə alimləri də bu rəvayəti müxtəlif ifadələrlə öz kitablarında qeyd etmişlər. Əllamə Əmini “Səməratul Əsfar iləl Əqtar” adlı kitabında bu mövzuda müxtəlif sənədlərə və rəvayətlərə işarə edir.<ref>Əmini, Əbdülhüseyn (1429), Səməratul-Əsfar iləl-Əqtar, cild 2, Beyrut, Mərkəz əl-Ğədir li Dirasət əl-İslamiyyə, səh.247.</ref> Bu rəvayətlərdən bəziləri aşağıdakılardır:

- Təbərani (360 h.q.) bir rəvayət nəql edir ki, Peyğəmbər (s) həzrət Zəhraya (s.ə) belə buyurmuşdur:
إِنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ غَيْرُ مُعَذِّبِكِ وَلاَ وَلَدِكِ
“Həqiqətən, Allah-Təala sənə və övladlarına əzab verməyəcəkdir.”<ref>Əbul-Qasim Təbərani, Süleyman ibn Əhməd (1415). əl-Mucəmul-Kəbir, cild 11, Qahirə, İbn Teymiyyə Kitabxanası, səh.263.</ref>

İbn Həcər Heytəmi bu hədisin bütün ravilərinin siqə (etibarlı) olduğunu bildirir.<ref>Həytəmi, İbn Həcər (1417), əs-Səvaiqu əl-Muḥriqatu əla Əhlir Rafzi və əz-Zaləli və əl-Zəndəqah, cild 2, Lubnan, əl-Risalə Nəşriyyatı, səh.465.</ref>

- Əbu Bəkr Bəzzar (414 h.q.) belə yazır: Rəsulallah (s) buyurmuşdur:
إِنَّ فَاطِمَةَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَحَرَّمَ اللَّهُ ذُرِّيَتَهَا عَلَى النَّارِ
“Həqiqətən Fatimə (s.ə) öz iffətini qorudu, buna görə də Allah onun züriyyəsinə (nəslinə) Cəhənnəm odunu haram etdi.”<ref>Bəzzar, Əbu Bəkr Əhməd ibn Əmr (1988), Müsnəd əl-Bəzzar (Bəhruz-Zəxxar adı ilə nəşr olunmuşdur) cild 5, Mədinə, Məktəbətu əl-Ulum vəl-Hukm, səh.223.</ref><ref>Dəməşqi, Təmam ibn Muhəmməd (1412), əl-Fəvaid, cild 1, Riyaz, əl-Rəşd Kitabxanası, səh.155.</ref>

Hakim Nişapuri də bu hədisin sənədinin səhih olduğunu qeyd etmişdir.<ref>Nisai, əl-Hakim Muhəmməd ibn Abdullah (1411), əl-Müstədriku əla əs-Sahihəyn, cild 3, Beyrut, Darul-Kutubul İlmiyyə, səh.165.</ref>

- Mühibbuddin Təbəri (694 h.q.) belə yazır: Əli (ə) Peyğəmbərdən (s) soruşdu:
لِمَ سُمِّيَتْ فَاطِمَة؟ قَالَ إِنَّ اللّهَ قَدْ فَطمهَا وَذُرِّيَّتَهَا عَنِ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
“Fatiməyə bu adın verilməsinin səbəbi nədir?” Peyğəmbər (s) buyurdu: “Çünki, şübhəsiz Allah Qiyamət günü onu və onun züriyyəsini (nəslini) cəhənnəm odundan qoruyacaqdır.”<ref>Təbəri, Muhibbuddin (1356), Zəxairul-Uqba fi Manaqib Zəvil-Qurba, Qahirə, Darul-Kutubil-Misriyyə, səh.26.</ref><ref>İbn İraq əl-Kinani, Əli bin Muhəmməd (1399). Tənzih əl-Şəriətil-Mərfuəh ənil Əxbariş Şəniətil Məvzuəh, cild 1, Beyrut, Darul Kutubil İlmiyyəh, səh.413.</ref>

== '''Şiə mənbələri''' ==
Şiə alimləri də öz kitablarında bir çox rəvayətləri nəql etmişlər ki, bunlardan bəziləri aşağıdakılardır:

- Şeyx Səduq Peyğəmbərdən (s) bir rəvayət nəql edir ki, O Həzrət (s) buyurmuşdur:
إِنَّ فَاطِمَةَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَحَرَّمَ اللَّهُ ذُرِّيَتَهَا عَلَى النَّارِ
“Həqiqətən Fatimə (s.ə) öz iffətini qorudu, buna görə də Allah onun züriyyəsinə (nəslinə) Cəhənnəm odunu haram etdi.”<ref>İbn Babəveyh əl-Qummi, Muhəmməd ibn Əli, Uyun Əxbarir-Riza (ə), cild 1, Beyrut, Əl-Ələmi Nəşriyyatı, səh.68.</ref>

- Şeyx Tusi belə nəql edir ki, Peyğəmbər (s) belə buyurmuşdur:
سَمَّيْتُ فَاطِمَةَ لِأَنَّ اللَّهَ فَطَمَهَا وَ ذُرِّيَّتَهَا مِنَ النَّارِ
“Şübhəsiz ki, mən onu Fatimə adlandırdım, çünki Allah onu və onun züriyyəsini Cəhənnəm odundan qoruyacaqdır.”<ref>Tusi, Muhəmməd ibn Həsən (1414), Əl-Əmali Qum, Darus-Səqafə, səh.570.</ref>

== '''Hədislərin şərhi''' ==
Hədisdə gələn “zürriyyə” kəlməsindən məqsəd, həzrət Fətimənin (s.ə) bilavasitə öz övladlarıdır və onun nəslindən gələn nəvələri və sonrası nəzərdə tutulmur. Bu məsələ bəzi hədislərdə açıq şəkildə qeyd edilmiş və beləcə Peyğəmbərin (s) hədisi şərh olunmuşdur.<ref>İbn Babəveyh əl-Qummi, Məhəmməd ibn Əli, Məanil-Əxbar, Beyrut, Darul-Mərifə nəşriyyatı, səh.106.</ref> Bu hədis sünni və şiə qaynaqlarında nəql olunmuşdur. O cümlədən:

- Məhəmməd ibn Mərvan deyir: İmam Sadiqə (ə) dedim: Peyğəmbər (s) belə buyurmuşdurmu ki, “Fatimə (s) özünü pislikdən və günahdan qorudu və Allah da onun züriyyəsinə (cəhənnəm) odunu haram etdi”? İmam (ə) buyurdu: Bəli, amma bu hədisdə o xanımın züriyyəsindən məqsəd, Həsən, Hüseyn, Zeynəb və Ümmü Gülsümdür.<ref>İbn Babəveyh əl-Qummi, Məhəmməd ibn Əli, Məanil-Əxbar, Beyrut, Darul-Mərifə nəşriyyatı, səh.106.</ref>

- Həmmad ibn Osman deyir: İmam Sadiqə (ə) dedim: Canım sənə fəda olsun, Allah Rəsulunun (s) bu sözünün mənası nədir: “Fatimə (s.ə) öz iffətini qorudu və buna görə də Allah onun züriyyəsinə (nəslinə) Cəhənnəm odunu haram etdi.” İmam (ə) buyurdu: “Cəhənnəm odundan azad olanlar, o xanımın bətnindən dünyaya gələn övladları, yəni Həsən, Hüseyn, Zeynəb və Ümmü Gülsümdür.”<ref>İbn Babəveyh əl-Qummi, Məhəmməd ibn Əli, Məanil-Əxbar, Beyrut, Darul-Mərifə nəşriyyatı, səh.106-107.</ref>

Hər iki hədis səhihdir, lakin biz bütün bütün raviləri siqə, yəni etibarlı şəxslər olan ikinci hədisin sənədini qeyd edirik: Məhəmməd ibn əl-Həsən ibn Əhməd ibn əl-Vəlid,<ref>Hüseyni Təfrişi, Seyid Müstəfa ibn Hüseyn (1418), Nəqdur-Rical, cild 4, Qum, Alul-bəyt (ə) li İhyait Turas Müəssisəsi, səh.170.</ref> Məhəmməd ibn Həsən əs-Səffar,<ref>Nəcaşi Əbil-Abbas Əhməd ibn Əli, Ricalun-Nəcaşi, Qum: İslam Nəşriyyatı Müəssisəsi, səh 354</ref> Abbas ibn Məruf,<ref>Nəcaşi Əbil-Abbas Əhməd ibn Əli, Ricalun-Nəcaşi, Qum: İslam Nəşriyyatı Müəssisəsi, səh 271</ref> Əli ibn Məhziyar,<ref>Nəcaşi Əbil-Abbas Əhməd ibn Əli, Ricalun-Nəcaşi, Qum: İslam Nəşriyyatı Müəssisəsi, səh 253</ref> Həsən ibn Əli əl-Vəşşa,<ref>Hüseyni Təfrişi, Seyid Müstəfa ibn Hüseyn (1418), Nəqdur-Rical, cild 5, Qum: Alul-bəyt (ə) li-İhyait-Turas Müəssisəsi, səh 351</ref> Məhəmməd ibn Qasim ibn Fəzil,<ref>Nəcaşi Əbil-Abbas Əhməd ibn Əli, Ricalun-Nəcaşi, Qum: İslam Nəşriyyatı Müəssisəsi, səh 362</ref>Həmmad ibn Osman.<ref>Nəcaşi Əbil-Abbas Əhməd ibn Əli, Ricalun-Nəcaşi, Qum: İslam Nəşriyyatı Müəssisəsi, səh 143</ref>

Şiə və sünni mənbələrində bu məsələyə işarə edən digər rəvayətlər də mövcuddur.<ref>İbn Babəveyh əl-Qummi, Məhəmməd ibn Əli, Məanil-Əxbar, Beyrut: Darul-Mərifə nəşriyyatı, səh 106</ref><ref>Əsbəhani, Əbu Nəim Əhməd ibn Abdullah (1410), Tarix əl-Əsbəhan = Əxbar əl-Əsbəhan, cild 2, Beyrut: Darul-Kutubil İlmiyyə, səh 276, «Muhəmməd ibn Mindəh ibn Məhrəbuzd» hissəsi.</ref>

== '''Mənbələr:''' ==

“Həzrət Fatimənin (s.ə) övladlarına (nəslinə) cəhənnəm odunun haram olması” hədisi - Redaktə tarixçəsi