https://az.wikipasokh.com/history/%C6%8Fhli-s%C3%BCnn%C9%99_m%C9%99nb%C9%99l%C9%99rind%C9%99_imam_%C6%8Flinin_(%C9%99)_f%C9%99zil%C9%99tl%C9%99ri?feed=atomƏhli-sünnə mənbələrində imam Əlinin (ə) fəzilətləri - Redaktə tarixçəsi2026-05-28T17:03:48ZVikidə bu səhifənin dəyişikliklər tarixçəsiMediaWiki 1.43.3https://az.wikipasokh.com/index.php?title=%C6%8Fhli-s%C3%BCnn%C9%99_m%C9%99nb%C9%99l%C9%99rind%C9%99_imam_%C6%8Flinin_(%C9%99)_f%C9%99zil%C9%99tl%C9%99ri&diff=143&oldid=prevTearful2021: Yeni səhifə yaradıldı2024-11-27T07:30:20Z<p>Yeni səhifə yaradıldı</p>
<p><b>Yeni səhifə</b></p><div>= '''Sual: Əhli-sünnə mənbələrindən imam Əlinin (ə) fəzilətlərini bəyan edin.''' =<br />
'''Cavab:''' Şiə və əhli-sünnə mənbələrində imam Əlinin (ə) fəzilətləri haqda rəvayətlər nəql edilmişdir. Əhli-sünnə imam Əli (ə) haqqında bir çox ayələrin nazil olmasına işarə etmiş və Quranda “Salihul-muminin”, “Sadiqin”, “Hadi” və “Xəyrul-bəriyyə” kimi ifadələrin imam Əli (ə) haqqında olduğunu bildirmişlər.<br />
<br />
Əhli-sünnə mənbələrində imam Əlinin (ə) fəzilətləri haqda Allahın Rəsulundan (s) çox sayda hədislər nəql edilmiş və onu (Əlini (ə)) həmişə haqqın yanında və həmçinin, Qiyamət günü insanlara höccət olaraq tanıtmışdır.<br />
<br />
= Əhli-sünnə təfsir alimləri və imam Əlinin (ə) Quranda fəzilətləri =<br />
Əhli-sünnə müfəssirləri (təfsirçiləri) bir çox ayələrin imam Əlinin (ə) fəzilətləri haqda olduğunu qeyd edirlər:<br />
<br />
Allahın Rəsulu (s) kəramət və fəzilətlə bağlı ayələrin hamısının həzrət Əliyə (ə) aid olduğunu bildirmişdir.<ref>Məhəmmədsaleh Hüseyn Tirmizi, “Mənaqibu Mürtəzəvi”, səh 19, Bombey çapı, 1321 h.q.</ref><br />
<br />
'''''“Onun dostu və yardımçıları Allah, Cəbrail, (O) əməlisaleh möminlərdir.'''''”<ref>“Təhrim” surəsi, ayə 4.</ref> ayəsi nazil olduqda, Peyğəmbər (s) buyurdu: '''''“Əməlisaleh mömin Əlidir (ə).”'''''<ref>İbn Əl-Məğazili, “Mənaqibu Əliyyibni Əbi Talib”, səh 269, hədis 316, Tehran, Məktəbətul-islamiyyə nəşriyyatı, 1402 h.q.</ref><br />
<br />
Peyğəmbər (s) möminləri “doğru danışanlarla birgə olun”<ref>“Tövbə” surəsi, ayə 119.</ref> –deyə tövsiyə edən ayənin təfsirində onların imam Əli (ə) və onun səhabələri ilə birlikdə olmalarını buyurur.”<ref>Hakim Həskani, “Şəvahidut-tənzil”, c. 2, səh. 341, Tehran, “İrşade İslami”nəşriyyatı, 1411 h.q.</ref><br />
<br />
Peyğəmbərə (s) “xəbərdarlıq edən və hər bir dəstə üçün hidayətçi olacağını bildirən ayə”<ref>“Rəd” surəsi, ayə 7.</ref> nazil olduğu zaman, Peyğəmbər (s) əlini öz sinəsinə qoyub özünü “ümmətin xəbərdar edəni” olaraq elan etdi. Sonra Əliyə (ə) işarə edərək onu “ümmətin hidayətçisi” olaraq tanıtdı.<ref>İbn Şirviyyə Deyləmi, “Firdovsil-əxbar”, c. 1, səh. 75, “Darul-kutubil-Ərəbiyy, ” 1407.</ref><br />
<br />
Allahın Rəsulundan (s) belə buyurduğu nəql olunur: “Əli (ə) “İman gətirib yaxşı əməllər edənlər isə yaradılmışların ən yaxşılarıdır.”<ref>“Bəyyinə” surəsi, ayə 7.</ref> ayəsinin nümunəsidir.”<ref>“Şəvahidut-tənzil”, c. 2, səh. 459.</ref><br />
<br />
“Əraf” surəsinin 181-ci ayəsi nazil olduqdan sonra, Peyğəmbər (s) Əli (ə) və onun şiələrini hidayət olanlar hesab edir.<ref>Salman ibn İbrahim Qunduzi Hənəfi, “Yənabiul-məvəddət”, c. 1, səh. 128, Qum, “Şərif Rəzi” nəşriyyatı, 1413 h.q.</ref><br />
<br />
'''وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ، أُولئِک الْمُقَرَّبُونَ''' <br />
<br />
'''''“Öndə olanlar (dünyada Allah yolunda, imanda, əməldə, xeyirdə öndə olduqları kimi, axirətdə də) öndədirlər! -Onlar (Allah dərgahına, Allahın lütfünə) yaxınlaşdırılmış kimsələrdir. Onlar “Nəim” cənnətlərində olacaqlar.”''''' <br />
<br />
Peyğəmbər (s) Cəbraildən nəql edir ki, bu ayələrdə məqsəd Əli (ə) və onun şiələridir, onlar cənnətə doğru irəlidə olub Allaha yaxınlaşarlar.<ref>Sibt ibn Covzi, “Təzkirətul-xəvas”, səh. 17, Tehran, “Neynəva” nəşriyyatı.</ref><br />
<br />
Bunlardan əlavə, “İkmal”, “Leylətul-Məbit”, “Üzüyün sədəqə verilməsi”, “Mübahilə” və s. kimi digər ayələr də imam Əlinin (ə) şənində nazil olmuşdur.<br />
<br />
= Əhli-sünnə rəvayətlərində imam Əlinin (ə) fəzilətləri =<br />
Əhli-sünnə mənbələrində imam Əlinin (ə) fəziləti haqda bir çox rəvayətlər nəql olunmuşdur:<br />
<br />
Allahın Rəsulu (s) buyurmuşdur: “Əlinin (ə) mənə olan nisbəti, başla bədən arasında olan nisbət kimidir.”<ref>Əbu Bəkr Əhməd ibn Əli Əl-Xətib Bağdadi, “Tarixe Bağdadi”, c .7, səh. 12, Beyrut, Darul-kutubil-elmiyyə.</ref><br />
<br />
Peyğəmbər (s) hədislərdən birində həzrət Əlinin (ə) ən yaxşı insan olduğuna işarə edərək onu qəbul etməyəni “kafir” adlandırmışdır.<ref>“Firdovsil-əxbar”, c .3, səh. 89.</ref><br />
<br />
Həzrət Məhəmməd (s) Təbuk döyüşündə imam Əliyə (ə) xitab edərək, onu Harunun (ə) Musaya (ə) olan nisbətini özünə nisbət vermişdir, yalnız bu şərtlə ki, İslam peyğəmbərindən sonra, peyğəmbər gəlməcəyək.<ref>“Tarixe Bağdadi”, c. 11, səh. 432.</ref><br />
<br />
Ənəs ibn Malik nəql edir: “Peyğəmbərin (s) yanında idim. Həzrət Əli (ə) içəri daxil oldu. Peyğəmbər (s) buyurdu: “Mən və Əli qiyamət günü ümmət üçün höccətik.”<ref>“Tarixe Bağdadi”, c. 2, səh. 88.</ref><br />
<br />
Peyğəmbərin (s) zövcəsi Ümmü Sələmə Allah Rəsulundan (s) onun belə buyurduğunu nəql edir: “Əlini (ə) təhqir edən məni təhqir etmiş, məni təhqir edən Allahı təhqir etmişdir.”<ref>İbn Hisamuddin Hindi, “Kənzul-ümmal”, c. 11, səh. 602, hədis 32903, Beyrut, “Müəssisətur-Risalət”, 1413 h.q.</ref><br />
<br />
İbn Abbas Allah Rəsulundan (s) nəql edir: “Od odunu yandırıb məhv etdiyi kimi, Əlini (ə) sevmək də günahları məhv edər.”<ref>“Tarixe Bağdadi”, c. 4, səh. 195.</ref><br />
<br />
Allahın Rəsulu (s) buyurmuşdur: “Əli (ə) haqq ilə, haqq da Əli (ə) ilədir, bu ikisi Kövsər hovuzunda hazır olana qədər bir-birindən ayrılmazlar.”<ref>İbn Əbi Bəkir Heysəmi, “Məcməuz-zəvaid”, c. 9, səh. 134, Beyrut, Darul-kutubil-Ərəbiyy, 1402 h.q.</ref><br />
<br />
<blockquote>'''Dipnotlar:''' </blockquote></div>Tearful2021