Huseynli35: Səhifə "'''Sual:''' Quranda infaqın yeri, əhəmiyyəti və təsiri nədir? '''Cavab:''' İnfaq, dindarlığın ən mühüm və əsas ünsürlərindən sayılır, Qurani-Kərimdə dəfələrlə ona tövsiyə edilmiş və onun üçün böyük bir mükafat müəyyən olunmuşdur. Təmizlənmək və saflaşmaq, xeyirxah işlərə və mənəvi məqamlara nail olmaq, yoxsulluğu cəmiyyətdən silmək infaqın təsirindən hesab olunur. Quranda infaq edənlər m..." məzmunu ilə yaradıldı

2025-12-03T13:10:07Z

Səhifə "'''Sual:''' Quranda infaqın yeri, əhəmiyyəti və təsiri nədir? '''Cavab:''' İnfaq, dindarlığın ən mühüm və əsas ünsürlərindən sayılır, Qurani-Kərimdə dəfələrlə ona tövsiyə edilmiş və onun üçün böyük bir mükafat müəyyən olunmuşdur. Təmizlənmək və saflaşmaq, xeyirxah işlərə və mənəvi məqamlara nail olmaq, yoxsulluğu cəmiyyətdən silmək infaqın təsirindən hesab olunur. Quranda infaq edənlər m..." məzmunu ilə yaradıldı

Yeni səhifə

'''Sual:''' Quranda infaqın yeri, əhəmiyyəti və təsiri nədir?

'''Cavab:''' İnfaq, dindarlığın ən mühüm və əsas ünsürlərindən sayılır, Qurani-Kərimdə dəfələrlə ona tövsiyə edilmiş və onun üçün böyük bir mükafat müəyyən olunmuşdur.

Təmizlənmək və saflaşmaq, xeyirxah işlərə və mənəvi məqamlara nail olmaq, yoxsulluğu cəmiyyətdən silmək infaqın təsirindən hesab olunur. Quranda infaq edənlər möminlər, təqvalılar və yaxşı işlər görənlərdir. Qeybə etiqad, səbir, yaxşılıq, namaz qılmaq kimi sifətlərlə yanaşı, infaq da Allahın cənnəti vəd etdiyi müsəlmanın əsas xüsusiyyətlərindən sayılır.

Qurana görə kasıblar, məhrumlar, yetimlər, müsafirlər, yoxsullar və s. infaq almaq hüququ olan insanlardır.

== '''İnfaqın fəziləti və əhəmiyyəti''' ==
İnfaq, Allahın verdiyi ruzidən Allah yolunda vermək deməkdir.<ref>Mühsin Muini, “İnfaq” maddəsi, Qurani-Kərim və Quran Araşdırmaları Ensiklopediyası, baş redaktor: Bəhaəddin Xurəmşahi, Tehran, Dustan, Nahid, 1381-ci hicri-şəmsi (2002), cild 1, səh. 313. </ref>

İnfaq, Qurani-Kərimdə üzərində çox dayanılmış, ən mühüm əxlaqi mövzu və ən fəzilətli əməllərdən biridir. Allah-Təala infaq edən şəxs üçün böyük mükafat və behişt nəzərdə tutmuşdur. <ref>Hədid surəsi, ayə 11; Ənfal surəsi, ayə 60; Tövbə surəsi, ayə 21. </ref> İnfaq etmək, verilən malı bir neçə qat artırır. <ref>Bəqərə surəsi, ayə 261; Qəsəs surəsi, ayə 54. </ref> İnfaq edənlər üçün qorxu və qəm yoxdur.<ref>Bəqərə surəsi, ayə 274.

</ref> Qurani-Kərimdə zəkat, xüms, infaq, xərcləmək, xeyirxah borc, yemək, fədakarlıq və s. şəklində məhrumlara kömək etmək haqqında yüzlərlə ayə qeyd edilmişdir. Quranda xərcləmənin növü və miqdarı, xərcləyən və xərclənilənin şərtləri haqqında göstərişlər vardır.<ref>Möhsin Qiraəti, Təfsir-Nur, Tehran, Quran Dərsləri Mədəniyyət Mərkəzi, 1388-ci hicri-şəmsi (2009), cild 9, səh. 461. </ref> Allah Quranda dəfələrlə xərcləməyi əmr etmişdir.<ref>Bəqərə surəsi, ayə 195.</ref> Bir ayədə məzəmmət tonunda buyurur: “Nə üçün Allah yolunda xərcləmirsiniz, halbuki hər şey Allaha məxsusdur”.<ref>Hədid surəsi, ayə 10. </ref>

İnfaqın iki cəhəti və funksiyası var: ibadət və ictimai:

• İnsanı mənəvi baxımdan uca mərtəbələrə çatdırır.

• Cəmiyyətin iqtisadi və sosial durumunun yaxşılaşmasına səbəb olur.

Quranın bir çox ayəsində əməlisalehlərin və təqvalıların xüsusiyyətlərindən bəhs edilir, infaq etməyi tövsiyə edir. İslamın “insan haqqı” və “Allahın haqqı” kimi iki sütundan birində vurğuladığı və insanları məcbur etdiyi ən böyük şeylərdən biri də infaq etməkdir.<ref>Təbatəbai, Məhəmmədhüseyn, “Əl-Mizan fi Təfsir əl-Quran”, tərcümə: Məhəmmədbaqir Musəvi Həmdani, Qum, İslam Nəşriyyat Ofisi, 1374ş, c.2, s.587.

</ref> Allah Quranda buyurmuşdur ki, nə xərcləsəniz, Allah onun əvəzini verəcəkdir.<ref>Bəqərə surəsi, ayə 272; Fatir surəsi, ayə 29; Səba surəsi, ayə 39.

</ref> Bir ayədə bəxşişi yeddi yüz dənəyə çevrilən toxuma bənzədir.<ref>Bəqərə surəsi, ayə 261; Sübhani, Cəfər, “Qurani-Kərimin Gözəl Məsəlləri”, ''Dərslər Məktəbi'' jurnalı, sayı 9 (80). </ref> İnfaq ayələrini təfsir edən müfəssirlər demişlər ki, Allah yolunda xərclənən şey mənfəətli bir ticarətdir, çünki Allah bunun məsuliyyətini öz üzərinə götürmüşdür.<ref>Məkarim Şirazi, Nasir, “Təfsir-Nümunə”, Tehran, Dar əl-Kutub əl-İslamiə, 1371ş, c.18, s.117.

</ref>

Sevdiyiniz şeylərdən Allah yolunda xərcləməyincə xeyrə nail olmayacaqsınız. Sizin nə xərclədiyinizi, şübhəsiz ki, Allah bilir. (Ali-İmran 92)

== '''Təzkiyə''' ==
Təzkiyə və təmizlənmək infaqın mühüm təsirlərindəndir:
الَّذِي يُؤْتِي مالَهُ يَتَزَكَّى
“Malını Allah yolunda verən şəxs, günahlardan təmizlənir.”

(Leyl 18)

Müfəssirlər “يَتَزَكَّى ٰ” ifadəsinin mənası barədə demişlər ki, bu ifadə əslində ixlaslı niyyət və Allaha yaxınlıq (qürbətən iləllah” məqsədinə işarədir - istər bu ifadə mənəvi və ruhani kamilliyin əldə olunması mənasında başa düşülsün, istərsə də malın təmizlənməsi mənasında. Çünki “təzkiyə” həm “inkişaf etdirmək”, həm də “təmizləmək” mənasında işlənir:
خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُم
“Onların mallarından sədəqə götür ki, bununla onları pak edib təmizə çıxarasan. Onlar üçün dua et. Çünki sənin duan onlar üçün bir təskinlikdir.”

(Tövbə: 103) <ref>Məkarim Şirazi, Nasir, “Təfsir-Nümunə”, Tehran, Dar əl-Kutub əl-İslamiə, 10-cu çap, 1371ş, c.27, s.82. </ref>

Qurana əsasən, infaq günahların aradan getməsinə səbəb olur. <ref>Bəqərə surəsi, ayə 271. </ref>

İnsan sevdiyi şeylərdən infaq etməyincə xeyirxahlığa çatmaz,. <ref>Ali-İmran surəsi, ayə 92. </ref>

İnfaq etmənin, insanı xilasa aparmasının sirri odur ki, o, insanın qəlbindən və ruhundan bağlılıq bağlarını açır.<ref>Misbah Yəzdi, Məhəmmədtaqi, ''Rəstegarân'', Qum, İmam Xomeyni (rə) Tədris və Tədqiqat İnstitutu, tarixsiz, c.1, s.59. </ref>

Şəhid Mütəhhəri, infaqın insan yetişdirici rolu barədə deyir: insanın bir şeyə sahib olub onu özü üçün deyil, Allahın rəhmətinin təcəllisi olaraq başqasına verməsi - insanın formalaşmasında böyük rol oynayır.<ref>Mütəhhəri, Mürtəza, ''Məcmuəyi-Asar'', Tehran, Sədra, 1390ş, c.26, s.126.

</ref>

Məcməu əl-Bəyan təfsirinin müəllifi belə yazır: “İnfaq edən şəxs Allah qatında pak olmağa çalışır və infaq edərkən şöhrət və özünü göstərmək güdmür”.<ref>Təbərsi, Fəzl ibn Həsən, ''Məcməʿ əl-bəyan'', tərcümə: Əhməd Beheşti və başqaları, Tehran, Fərahani, tarixsiz, c.27, s.131.

</ref>

== '''Fəqirliyin aradan qaldırılması''' ==
Quranda iqtisadi vəzifələrlə bağlı ən geniş mövzulardan biri infaq məsələsidir. Bu kəlmə müxtəlif ifadələrlə Quranda 80 dəfədən çox işlənmiş və müsəlmanlar Allah-Taalanın bəxş etdiyi nemətlərdən bir qismini başqalarına verməyə təşviq olunmuşdur.<ref>Müntəzəri, Hüseynəli, ''İslam – Dini fitrət'', Tehran, Sayə, 1385ş, c.1, s.574. </ref>

İslamda infaqın əsas məqsədlərindən biri cəmiyyətdə yoxsulluğun aradan qaldırılmasıdır. Dini alimlər bildiriblər ki, infaq mədəniyyəti göstərir ki, hər bir fərd cəmiyyətdə digər insanların qayğısını çəkir və onların dolanışı və yaşayışını düşünür. Əgər Quranda buyurulduğu şəkildə infaq və digərlərinə kömək etmək mədəniyyəti cəmiyyətdə gerçəkləşsə, cəmiyyətlərinin əsas problemlərindən olan yoxsulluq məsələsi xeyli dərəcədə həllini tapar, hətta bəlkə tamamilə aradan qalxar.

Müfəssirlər deyirlər ki, İslamın məqsədlərindən biri də varlılar və kasıblar arasında ictimai ədalətsizliklər nəticəsində yaranan haqsız ixtilafları aradan qaldırmaqdır. İslamın bu məqsədə çatmaq üçün geniş proqramı vardır, onların ən mühümlərindən biri başqalarına maddi yardım və infaq etməkdir.<ref>Məkarim Şirazi, Nasir, ''Təfsir-Nümunə'', Tehran, Dar əl-Kutub əl-İslamiə, 1371ş, c.2, s.316. </ref>

Başqalarına kömək etmək və cəmiyyətdəki yoxsulluğu aradan qaldırmağa çalışmaq Quranda çox vurğulanan saleh əməllərdəndir. Allah, qızıl və gümüş yığıb Allah yolunda sərf etməyənlərə şiddətli bir əzab vəd etmişdir.<ref>Tövbə surəsi, ayə 34.

</ref> Mal toplamaq və sərf etməmək dini təlimlərdə qadğan olunmuş və sərvət toplayanlar şiddətlə pislənir.<ref>Müntəzəri, Hüseynəli, ''İslam – Dini fitrət'', Tehran, Sayə, 1385ş, c.1, s.576. </ref>

== '''İnfaq edənin xüsusiyyətləri''' ==
Müttəqilər, o şəxslərdir ki, bolluqda da, qıtlıqda da (mallarını yoxsullara) xərcləyər, qəzəblərini udar, insanların günahlarından keçərlər. Allah yaxşılıq edənləri sevər. (Ali-İmran surəsi 134)

İinfaq edənlər Quranda, müttəqilər, salehlər<ref>Bəqərə surəsi, ayə 195.

</ref>, möminlər<ref>Bəqərə surəsi, ayə 254</ref>, nicat tapanlar <ref>Təğabun surəsi, ayə 16.</ref> və s. kimi təqdim olunmuşdur. Onlar qeybi qəbul edən, namaz qılan və infaq edən şəxslərdir. <ref>Bəqərə surəsi, ayə 3.</ref>

Qurani-Kərim müxtəlif yaxşılıq növlərini sadalayarkən, onlardan birinin də infaq olduğunu bildirir. <ref>Bəqərə surəsi, ayə 177.</ref> Təğabun surəsinin 16-cı ayəsində bu şəxslər nicat tapanlar (müflihun) adlandırılır, mal və canları ilə cihad edənlərə qurtuluşa çatanlar (faizun) deyilir. <ref>Tövbə surəsi, ayə 20.

</ref> Ali-İmran surəsində qeyd olunur ki, onlar bolluqda da, qıtlıqda da, hər bir şəraitdə infaq edirlər və Allah belə şəxsləri sevir.<ref>Ali-İmran surəsi, ayə 134.</ref> Təqvalıların sifətlərindən biri də budur ki, öz mallarında fəqir və məhrumlar üçün müəyyən bir haqq ayırırlar. <ref>Zariyat surəsi, ayə 19.</ref> Təvazökar şəxslər barədə də buyurulur ki, onlar səbir edərlər, namaz qılıb digərlərini də namaza dəvət edərlər və Allahın onlara verdiyi ruzilərdən onlarda digərlərinə infaq edərlər. <ref>Həcc surəsi, ayələr 34 və 35.</ref>

Qurani-Kərimdə möminlərin xüsusiyyətləri qeyd olunarkən belə buyurulur: “Onlar Allah və Peyğəmbərinə iman gətirən, malları və canları ilə Allah yolunda cihad edən kəslərdir. Onlar, həqiqətən, sadiqlərdir.” <ref>Hucurat surəsi, ayə 15.

</ref> Quran, infaqı imanın sütunlarından biri sayır. İnfaqın və maddi fədakarlıqların əhəmiyyəti və böyüklüyü o qədərdir ki, onu İslamın əsas məsələləri sırasında zikr edir. <ref>“Sədəqə və infaq ayə və hədislərdə”, Hüseyn Ənsarian, ustadın informasiya bazası, baxış tarixi: 12 Mehr 1402 h.ş.

</ref>

== '''İnfaq almaq haqqı olan şəxslər''' ==
Quran yoxsulları, fəqirləri, yolda qalanları, yetimləri, məhrumları və sairələri infaq almağa layiq şəxslər kimi tanıdır:
إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِي الرِّقابِ وَ الْغارِمِينَ وَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
“Zəkatlar Allah tərəfindən bir fərz- vacib olaraq yalnız yoxsullara, kasıblara, onu yığıb paylayanlara, qəlbləri İslam dininə isinişdiriləcək kimsələrə, kölələrin azad olunmasına, borclulara, Allah yolunda cihad edənlərə və müsafirlərə məxsusdur. Allah Biləndir, Müdrikdir.”

Qurani-Kərim bəzi infaq növlərini, o cümlədən zəkat, xüms, maliyyə kəffarələri və fidyə növlərini vacib, bəzi sədəqələri və məsələn, vəqf, birinə ev vermək, vəsiyyətlər, hədiyyələr və s. kimi işləri isə müstəhəb etmişdir.<ref>Təbatəbai, Məhəmməd Hüseyn, “Təfsir əl-Mizan”, tərcümə: Məhəmmədbaqir Musəvi Həmədan, Qum, Dəftər-i nəşriyyə-yi islami, 1374ş, cild 2, səh. 587.</ref>

== '''İnfaq verməyin qaydası''' ==
Allah həm aşkar, həm də gizli şəkildə edilən infaqı xeyirli sayır və buna görə mükafat verir,<ref>Bəqərə surəsi, ayə 284.</ref> lakin gizli infaqı daha üstün hesab edir.<ref>Bəqərə surəsi, ayə 271 .</ref> Müfəssirlər bildirirlər ki, həm gizli, həm də aşkar infaqın bir çox faydası vardır. Aşkar infaq, insanları bu gözəl əmələ təşviq edir və cəmiyyətə nümunə olur. Lakin gizli infaq isə riyakarlıqdan, minnət qoymaqdan, yoxsulu incitmək və alçaltmaqdan uzaqdır və böyük mənəvi və ruhi təsirlərə malikdir.<ref>Təbatəbai, Məhəmməd Hüseyn, “əl-Mizan fi Təfsir əl-Quran”, tərcümə: Məhəmmədbaqir Musəvi Həmədani, Qum, Dəftər-nəşriyyəyi-İslami, 1374ş, cild 2, səh. 610.

</ref>

Quran məntiqinə əsasən insanın mənəvi şəxsiyyətinin yüksəlişi, infaqın əsas məqsədi sayılır. Bu əməldə dəyər qazandıran şey niyyətdir, və riya əsasında edilən hər cür infaq dəyərsiz hesab edilir. <ref>Yazıçılar qrupu, “İnfaq”, “Böyük İslam Ensiklopediyası”, Tehran, “Böyük İslam Ensiklopediyası Mərkəzi” cild 10, başlığı altında. </ref> Nə qədər ki, sədəqə Allah rizası üçün olub, insanlardan üstün olmaq üçün deyil, saleh əməl olacaq.<ref>Mədrəsə, Məhəmmədtəqi, “Əhkam əl-ibadat”, Qum, Nəşriyyə Mühibban əl-Hüseyn, 1381ş, cild 1, səh. 523. </ref>

İnfaq, şöhrət, nüfuz arzusu və nəfsani istəklər üçün deyil, yalnız Allahın rizasını qazanmaq məqsədi ilə edilməlidir.<ref>Bəqərə surəsi, ayə 265.

</ref><ref>Mühsini, Məhəmməd Asif, “Üfuq-Ə'la”, Kabul, Risalət, 1396ş, cild 3, səh. 196 .

</ref> Əgər infaq minnət qoymaqla edilərsə, onun bütün savabı yox olar.<ref>Mütəhhəri, Mürtəza, “Məcmuəyi Asar”, Tehran, Sədrâ, 1390ş, cild 22, səh. 187 .</ref> Amma infaq minnətsiz və əziyyət vermədən edilərsə, onun mükafatı Allah dərgahında qorunur.<ref>Məkarim Şirazi, Nasir, “Təfsir-Nümunə”, Tehran, Dar əl-Kutub əl-İslamiə, 1371ş, cild 2, səh. 318 .</ref>

== '''Mənbələr''' ==

İnfaq Quran baxışında - Redaktə tarixçəsi